แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ Diabetes:Diabetes and Stroke แสดงบทความทั้งหมด
แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ Diabetes:Diabetes and Stroke แสดงบทความทั้งหมด

วันศุกร์ที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556

Diabetes and Stroke


Feb. 08,2013

มีผลการศึกษาจำนวนไม่น้อยลงความเห็นว่า...
โรคเบาหวาน และโรคเส้นเลือด และหัวใจมีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด
จากรายงานของ Joslin Diabetes Center กล่าวว่า คนเป็นเบาหวาน
มีอุบัติการณ์เกิดโรคหัวใจได้สูงกว่าคนทั่วไปถึง 3 – 4 เท่าตัว

ตามเป็นจริง  โรคในระบบหัวใจ-เส้นเลือด  ซึ่งเป็นสาเหตุนำทำให้เกิด
โรคหัวใจ และสมองจากการขาดเลือด (heart attack & stroke)
จะเป็นต้นเหตุของความตายในคนเป็นโรคเบาหวานทั้งชาย และหญิง
นอกจากนั้น  ยังพบอีกว่า โรคในระบบเส้นเลือด-หัวใจยังเป็นเหตุทำ
ให้การไหลเวียนของเลือดสู่ขาเลวลง  และเป็นต้นเหตุให้เสียขาไป

แม้ว่า การรักษาโรคหัวใจได้พัฒนาขึ้นอย่างมาก  ทำให้คนเป็นโรคหัว
ใจ และสมองขาดเลือดจะรอดพ้นจากความตายเพิ่มขึ้นก็ตาม 
แต่ก็ยังปรากฏว่า  อุบัติการณ์ของคนเป็นโรคเบาหวาน และโรคหัวใจ
รวมถึงภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ ยังมีจำนวนมากอยู่ดี

ในคนเป็นเบาหวาน  ที่เกิดภาวะหัวใจขาดเลือด (heart attack)…
พบว่า  เปอร์เซ็นต์ของการรอดชีวิตจะน้อยกว่าคนทั่วไป


มีปัจจัยเสี่ยงอะไรบ้างที่เราควรรู้ ?

ในขณะนี้  โรคเบาหวานถือว่าเป็นปัจจัยเสี่ยงตัวสำคัญที่ทำให้เกิดโรคหัวใจ
ซึ่งไม่เพียงแต่ระดับของน้ำตาลในกระแสเลือดที่สูงขึ้นเท่านั้นที่เป็นเหตุ
แต่ยังมีกลไกหลายอย่าง  ซึ่งทำปฏิกิริยาต่อกันและกัน...




เส้นเลือดของคนเป็นโรคเบาหวาน...
จะไวต่อการทำลายจากปัจจัยเสี่ยงอย่างอื่นอีกหลายอย่าง 
เช่น  สูบบุหรี่,  ระดับไข้มัน cholesterol สูง,  และความดันโลหิตสูง

มีหลักฐานยืนยันว่า...
การสูบบุหรี่จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจก่อนเวลาอันควรได้
ประมาณ 10 ปี (premature heart disease)
โดยเฉพาะในรายที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในระดับปกติได้เป็นเวลานาน 
หรืออาจเป็นผลเนื่องมาจากเส้นเลือดถูกทำลายจากโรคเบาหวาน

นอกจากนั้น  การมีน้ำหนักตัวสูง,  การมีอาชีพนั่งโต๊ะไม่ค่อยได้ออก
กำลังกาย  และความล้มเหลวในการรักษาเบาหวาน  จะเป็นต้นเหตุ
ให้เกิดมีความดันโลหิตสูง และเกิดความผิดปกติในระดับไขมัน
ในเลือด (high cholesterol, high triglycerides, low HDL)

ผลจากการศึกษา...
มีหลักฐานยืนยันว่า  โรคเบาหวานจะเพิ่มระดับการอักเสบเซลล์บุผิวภายในเส้นเลือดแดง 
ซึ่งเป็นกระบวนการก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่จะนำไปสู่การเกิดโรคหัวใจในภายหลัง
โดยเราสามารถรู้ได้ด้วยการตรวจหาค่า C-reactive protein

การป้องกัน หรือชะลอการเกิดโรคหัวใจ

ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจมักจะเริ่มต้นก่อนที่เราจะรู้ว่า
เราเป็นโรคเบาหวานเสียอีก  
จากสถิติของสหรัฐฯ  รายงานไว้ว่า  มีคนชาวอเมริกันจำนวน 60 ล้านคน (ผู้ใหญ่)
มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวาน  และวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกัน
หรือชะลอการเกิดโรคในระบบหัวใจ-เส้นเลือด 
คือการป้องกันไม่ให้เกิดโรคเบาหวานนั่นเอง

เราสามารถระบุได้ว่า  ใครมีโอกาสเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวาน
และผลจากการศึกษาของ NIH ใน The Diabetes Prevention Program
แลการศึกษาอื่น ๆ พบว่า  การลดน้ำหนักตัว และการออกกำลังกายอย่าง
น้อย 30 นาทีต่อวัน ห้าวันต่อหนึ่งอาทิตย์  สามารถป้องกันไม่ให้เกิดโรค
เบาหวานประเภทสองได้มากกว่า 50 %

นอกเหนือไปจากนี้  ในคนที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดเบาหวาน
หรือคนที่อยู่ในระยะก่อนเป็นเบาหวานเต็มตัว (pre-diabetes)  และคนเป็น
โรคเบาหวาน  เรายังพบอีกว่า  มีเป็นจำนวนไม่น้อยที่มีความผิดปกติใน
ระดับความดันโลหิต  และความผิดปกติในระดับของไขมันชนิดต่าง ๆ
ซึ่งเราสามารถตรวจพบได้  และรักษาเพื่อป้องก้นไม่ให้เกิดโรคในระบบ
หัวใจ และเส้นเลือด

การลดน้ำหนักตัว  และการเลิกสูบบุหรี่...
ต่างเป็นวิธีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่สำคัญ  ที่สามารถป้องกันไม่ให้เกิดโรคหัวใจได้ 
แม้ว่าจะเป็นคนมีน้ำหนักตัวสูงก็ตาม  แต่หากเขาออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ 
ย่อมสามารถทำให้เขาผู้นั้นได้ประโยชน์ต่อการป้องกันโรคในระบบเส้นเลือด
และหัวใจได้เช่นกัน

ผลจากการศึกษาทั่วโลกเมื่อ 10 กว่าปีที่ผ่านมา...
พบว่า  การควบคุมระดับไขมัน LDL cholesterol และความดันโลหิตสูง
สามารถป้องกันการเกิดโรคในระบบหัวใจ และเส้นเลือดได้ 30 – 50 %
โดย American Diabetes Association & American Heart Association
แนะนำให้ลดระดับ LDL cholesterol ในผู้ใหญ่ให้ต่ำกว่า 100 mg/dL
ยิ่งเป็นคนที่เป็นโรคหัวใจด้วยแล้ว  ควรให้ LDL ต่ำกว่า 70 mg/dL

สำหรับคนเป็นเบาหวานร่วมกันโรคความดันโลหิตสูง...
เป้าหมายของการลดระดับความดันโลหิต  ควรต้องต่ำกว่า 130/80 mg/dL
และเพื่อให้บรรลุเป้าหมายดังกล่าว  อาจจำเป็นต้องใช้ยาสองตัว 
หรือมากกว่าสองขนานขึ้นไป

นับเป็นเรื่องที่น่ายินดีที่สำหรับท่านที่เป็นโรคเบาหวาน & ความดันโลหิตสูง
นั้นคือ   เรามีวิธีการรักษาที่มีประสิทธิภาพ และปลอดภัยสำหรับใช้
รักษาคนเป็นโรคความดันโลหิตสูง และไขมันในเลือดสูง

นอกเหนือจากที่กล่าว...
การรักษาควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดี ร่วมกับการให้ยา aspirin
ในขนาดต่ำ  ย่อสามารถให้ประโยชน์แก่คนไข้โดยไม่ต้องสงสัย

เป้าหมายของการลดน้ำตาลโดยใช้ A1C ควรต้องได้ค่าต่ำแกว่า 7 %
และถ้าเป็นคนไข้อายุน้อย  ระดับของ A1C ควรต่ำกว่า 6.5 %

โดยสรุป....
เพื่อเป็นป้องกัน และรักษาโรคเบาหวานได้อย่างมีประสิทธิภาพ 
เราสามารถใช้สัญลักษณ์ที่เป็นตัวอักษร “ABC” เพื่อประโยชน์ในด้าน...
ใช้เป็นเครื่องหมายให้ทราบถึงคำวินิจฉัยโรค, ประสิทธิภาพของการรักษา,
ตลอดรวมถึงการป้องกันไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อนเกิดขึ้น

โดย A  เป็นสัญลักษณ์ของ A1C 
ซึ่งสามารถบ่งบอกถึงระดับน้ำตาลในกระแสเลือดย้อนหลังได้นานถึงสามเดือน
(ค่าปกติต้องต่ำกว่า 7 %),  B เป็นสัญลักษณ์แทนความดันโลหิต ( blood pressure)
ซึ่งจะต้องมีค่าต่ำกว่า 130/80 mm Hg  และ  C เป็นสัญลักษณ์แทนระดับไขมัน
cholesterol ในกระแสเลือด




วันพฤหัสบดีที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556

Diabetes and Stroke



ภาวะเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงสมองเกิดการอุดตัน 
และทำให้สมองถูกทำลายไปเราเรียกภาวะดังกล่าวว่า “stroke”

ผลจากการศึกษาพบว่า  ใ
นคนไข้เป็นโรคเบาหวานจำนวน 2 ใน 3
จะตายจากภาวะเส้นเลือดในสมองเกิดการอุดตัน หรือเป็นโรคหัวใจ

การควบคุมให้ระดับน้ำตาล,  ความดันโลหิต  และไขมันในกระแสเลือดให้อยู่ในระดับปกติ  ถือเป็นการเพิ่มโอกาสไม่ให้เกิดภาวะ
สมองถูกทำลายจากเส้นเลือดอุดตันได้

ภาวะสมองถูกทำลาย (stroke) จากเส้นเลือดแดงถูกอุดตัน:


บางครั้งเราเรียกว่าภาวะสมองถูกทำลายเพราะเส้นเลือดอุดตันว่า -
“brain attack”  เมื่อเกิดขึ้นแล้ว  มันยังสามารถทำให้เกิดปัญหาอย่างอื่น 
เช่น อัมพาติ, มีปัญหาทางด้านความนึกคิด, และปัญหาด้านอารมณ์

โรคเบาหวานมันมีส่วนเกี่ยวข้องกับ
การเกิดภาวะเส้นเลือดสมองอุดตันได้อย่างไร ?

ถ้าท่านเป็นโรคเบาหวาน...
ท่านมีโอกาสเป็นอย่างมากที่จะเกิดภาวะสมองถูกทำลาย
จากเส้นเลือดแดงอุดตัน (stroke) และเกิดโรคหัวใจขาดเลือด (heart attack)

ตามเป็นจริง  2  ใน 3  ของคนเป็นโรคเบาหวาน  มีโอกาสตาย
จากภาวะเส้นเลือดสมองถูกอุดตัน (stroke)  และ/หรือ โรคหัวใจ (heart disease)
แต่ท่านสามารถลดโอกาสไม่ให้เกิดปัญหาดังกล่าวได้  โดยให้ความสนใจดูแลหัวใจ
และเส้นเลือดให้ดี

เราจะทราบได้อย่างไรว่า... 
เรามีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเส้นเลือดของสมองถูกอุดตัน ?

เพียงแค่เป็นโรคเบาหวาน  ก็เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรค...
แต่ความเสี่ยงจะมากยิ่งขึ้นเมือท่านตกอยู่ภายใต้ภาวะต่อไปนี้:

§  ความดันโลหิตสูง
§  มีระดับไขมัน cholesterol ในเลือดสูง
§  สูบบุหรี่
§  มีประวัติการเกิดภาวะเส้นเลือดไปเลี้ยงสมองอุดตันมาก่อน
หรือเกิดภาวะดังกล่าวชั่วระยะสั้น ๆ (TIA)
    บางครั้งเราเรียก mini-stroke
§  มีประวัติของสมาชิกในครอบครัวเป็นโรคสมองถูกทำลาย
(stroke) หรือเกิดภาวะ  min-stroke หรือ TIAs


เราไม่สามารถเปลี่ยนประวัติทางครอบครัวของเราได้เลย...
แต่ในการดูแล-รักษาโรคเบาหวาน และภาวะต่าง ๆ ที่มาพร้อมกับโรคเบาหวาน
ท่านสามารถป้องกันไม่ให้เกิดภาวะเส้นเลือดของสมองถูกอุดตันได้

เราสามารถลดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะสมองถูกอุดตัน ?
ท่านสามารถลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคได้
โดยควบคุมระดับน้ำตาล,ความดันโลหิต และระดับไขมัน (cholesterol)
ลงสู่ระดับปกติ  โดยอาศัยการควยคุมอาหาร, การออกกำลังกาย
ตลอดรวมถึงรักษาด้วยยา

การเลิกสูบบุหรี่ก็จัดเป็นเรื่องสำคัญเช่นกัน...
ดังนั้นเราจะเห็นว่า  ทุกขั้นตอนที่กล่าวมา  ย่อมสามารถช่วยให้ท่าน
รอดพ้นจากการเกิดภาวะอันไม่พึงต้องการ (stroke & heart diease ) ได้

มีอาการแสดงอะไร  ที่เตือนให้ทราบว่า...สมองถูกทำลาย....?

อาการแสดงเตือนให้เราทราบว่า  สมองถูกทำลายจากเส้นเลือดอุดตัน
ซึ่งจะเกิดขึ้นอย่างฉับพลัน  ได้แก่:

§  มีการอ่อนแรง หรือมีอาการชาด้านใดด้านหนึ่งของร่างกาย
§  มีปัญหาในด้านความเข้าใจ หรือเกิดความสับสนอย่างฉับพลัน
§  มีความลำบากในการพูด
§  เกิดอาการวิงเวียน, สูญเสียการทรงตัว และมีปัญหาในการเดิน
§  มีปัญหาในการมองเห็นของตาด้านใดด้านหนึ่ง หรือทั้งสองข้าง
§  เห็นภาพซ้อน
§  ปวดศีรษะอย่างแรง


ในบางครั้ง  อาการที่กล่าวมา  อาจมีอาการเพียงหนึ่ง
หรือหลายอ่างปรากฏขึ้นอย่างฉับพลัน  และก็หายไป  ภาวะเช่นนี้เรียกว่า  TIA
เป็นภาวะที่เกิดจากเส้นเลือดไปเลี้ยงสมองถูกอุดตันในช่วงสั้น ๆ เท่านั้น
ซึ่งหมายความว่า  เขาอาจมีความเสี่ยงต่อเกิดภาวะสมองถูกทำลายในอนาคตได้
   
เราจะทราบได้อย่างไรว่า 
คนไข้เกิดภาวะสมองถูกทำลาย (stroke) ?

เมื่อเกิดมีความสงสัยว่า
เส้นเลือดแดงของสมองอุดตันจนทำให้เกิดการทำลายสมอง  เรามี
การตรวจหลายอย่างเพื่อยืนยันความสงสัยของเรา:

§  แพทย์จะทำการตรวจร่างกายของท่าน 
เพื่อตรวจดูการเปลี่ยนแปลงในการทำงานของร่างกายของท่าน
ยกตัวอย่าง  แพทย์จะตรวจดูการเคลื่อนไหวของแขน & ขา
นอกจากนั้น  แพทย์ยังจะตรวจดูการทำงานของสมอง 
เช่น ความสามารถในการอ่านหนังสือ  หรืออธิบายรูปภาพ

การตรวจด้วยภาพ (imaging) CT หรือ MRI สามารถตรวจภาพ
ของสมอง  การตรวจด้วยคลื่นเสียง (ultrasound) สามารถ
เห็นภาพของหลอดเลือด carotid arteries 
ซึ่งเป็นเป็นเลือดแดงนำเลือดจากหัวใจสู่สมอง

§  การตรวจส้นเลือดแดงของสมอง (cerebral ateriogram) เป็น
การตรวจดูเส้นเลือดแดงด้วยการสอดสายยางเส้นเล็ก ๆ ผ่านเข้า
ไปในเส้นเลือดแดงของสมอง...เป็นการตรวจดูว่า
เส้นเลือดแดงดังกล่าวมีความผิดปกติหรือไม่ (แคบ หรืออุดตัน)

การรักษาภาวะสมองถูกทำลายจากเส้นเลือดแดงถูกอุดตัน
เมื่อคนไข้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่า สมองถูกทำลายจากเส้นเลือดอุด
ตัน (stroke)  จะต้องได้รับยาสลายก้อนเลือดที่อยู่ในสมองทันที
(clot-busting) โดยจะให้ภายในไม่กี่นาทีหลังเกิดเหตุ
เพื่อให้การทำลายสมองเกิดได้น้อยที่สุด
  
การรักษาด้วยกรรมวิธีศัลยกรรมอาจจำเป็น....

ในกรรมวิธีการรักษาด้วยศัลยกรรม...
ปรากฏว่า  มีให้เราเลือกได้หลายวิธีเพื่อใช้รักษาภาวะเส้นเลือดถูกอุดตัน
ซึ่งได้แก่:

§  Carotid artery surgery:
บางครั้งเราเรียกว่า  endarterectomy เป็นการผ่าตัดเส้นเลือด
 ซึ่งถูกนำมาใช้ในการกำจัดเอาก้อนไขมันที่อยู่ภายในเส้นเลือด 
เพื่อให้การไหลเวียนของกระแสเลือดสู่สมองได้ดีขึ้น

§  Carotid stenting:
เป็นการผ่าตัดเพื่อกำจัดเอาส่วนที่อุดตันเส้นเลือดแดงสู่สมองออกไป
ซึ่งกระทำได้โดยใช้ท่อเล็ก ๆ มี balloon ติดไว้ที่ปลายท่อดังกล่าว
เมื่อสอดผ่านบริเวณที่แคบ หรือมีการอุดตัน  เขาจะทำให้ balloon
พองตัวขึ้น  ซึ่งจะทำให้เส้นเลือดขยายตัว หลังจากนั้น  เขาจะใส่ stent
วางไว้ตรงบริเวณที่ทำให้ขยายเรียบร้อยแล้ว  เป็นการทำให้เส้นเลือดเปิด
ให้เลือดไหลผ่านสู่สมองได้ดีขึ้น

การรักษาอย่างอื่น

ภายหลังจากการเกิดภาวะสมองถูกทำลาย (stroke)…
มีการรักษาหลายอย่างถูกนำมาใช้กับคนไข้ ซึ่งได้แก่ การฟื้นฟูสมรรถภาพบำบัด
(rehabilitation therapy) เพื่อทำให้การทำงานฟื้นตัว หรือช่วยให้
คนไข้เรียนรู้สิ่งที่เสียไปให้กลับมาเหมือนเดิม

นอกจากกายภาพบำบัด, อาชีวะบำบัดแล้ว  การฝึกพูด และจิตบำบัดอาจนำ
มาใช้กับคนไข้ดังกล่าว (stroke) ด้วย

ขั้นตอนต่าง ๆ จะถูกนำมาใช้เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดมีปัญหาในอนาคตได้
เช่น  การเลิกสูบบุหรี่,  วางแผนการด้านอาหารการกิน, การบริหารร่างกาย,
และยารักษาเพื่อจัดการกับระดับน้ำตาลในกระแสเลือด,  ระดับความดัน
และระดับไขมัน cholesterol ที่สูงให้ลดลงสู่ระดับปกติ

http://www.diabetes.org/